Altyn gumlar başdan geçirmesi

Türkmenistana hoş geldiňiz! Aşgabadyň Halkara howa menziline gelip düşeniňizde, sizi gollanmaçyňyz garşy alar we myhmanhanaňyza ugradar. Ýerleşip, biraz dynç alanyňyzdan soň, köplenç «ak mermerli şäher» diýlip atlandyrylýan paýtagty öwrenmäge ugrarsyňyz. Aşgabat özboluşly ýagdaý döredýän ýalpyldawuk binalary, altyn gümmezleri we beýik ýadygärlikleri bilen tanalýar.

Ilkinji baryljak ýer – ýurduň iň uly muzeýi bolan Döwlet muzeýi. Bu ýerde siz gadymy Nusaýdan we Merwden tapylan tapyndylary, Marguşyň bürünç eýýamyna degişli tapyndylaryny we türkmen medeniýetine hem-de däp-dessurlaryna bagyşlanan sergileri görersiňiz. Muzeý çöl başdan geçirmäňiz başlamazdan öň ýurduň taryhy bilen tanyşmak üçin ajaýyp mümkinçilik berýär. Soňra Garaşsyzlyk binasy we türkmen taryhynyň meşhur şahsyýetleriniň heýkelleri ýerleşýän Garaşsyzlyk seýilgähine bararsyňyz. Şeýle hem şäheriň esasy şaýollary boýunça geçip, onuň täsirli döwlet binalaryny we ýadygärliklerini görersiňiz. Gollanmaçyňyz Aşgabadyň taryhy we onuň 1948-nji ýylyň ýer titremesinden soň täzeden gurluşy barada gürrüň berer. Şeýle hem size öňde garaşýan ýolsuz ýerlerden syýahat barada maglumat berler. Agşam hoş geldiňiz agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Gijäni Aşgabatdaky myhmanhanaňyzda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, Aşgabatdan çykyp, 4x4 awtoulaglarynda demirgazyga – Garagum çölüne tarap ýola düşersiňiz. Derwezäniň golaýyndaky ýerlere baranyňyzdan soň, asfalt ýoldan çykyp, ýolsuz ýerler bilen takmynan 100 kilometr geçip, göçme maldarlaryň Damla obasyna ýetersiňiz. Ýol sizi çäge depeleriniň we toýunly düzlükleriň üsti bilen alyp geçip, çölüň giňligini hakyky duýmaga mümkinçilik berýär.

Damla obasyna gelip düşeniňizde, sizi düýe, goýun we geçi saklap ýaşaýan ýerli maşgalalar garşy alar. Bu däp bolan işlere gatnaşmak üçin özboluşly mümkinçilikdir. Siz türkmen göçme maldarlarynyň asyrlaryň dowamynda dowam etdirip gelýän hünäri – goýun ýüňünden keçäniň nähili ýasalýandygyny öwrenersiňiz. Şeýle hem agaç tutumyň we keçe örtükleriň nähili ýygnalýandygyny öwrenip, däp bolan öýi dikmäge kömek edip bilersiňiz. Aşhanada öý eýeleriňiz size ýerli tagamlary taýýarlamagy we toýun tamdyrda çörek bişirmegi görkezerler. Bu amaly tejribeler çöl ilatynyň durmuşyna çuňňur düşünmäge mümkinçilik berýär. Agşam çöl asmanynyň astynda öý eýeleriňiz bilen agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Gijäni Damlada öýde geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, çöl belentligi boýunça ýolsuz ýerlerden syýahatyňyzy dowam etdirersiňiz. Ugur sizi düýeleriň erkin otlap ýörşüni görüp boljak çäge depeleriniň, çägeli jülgeleriň we giň toýunly düzlükleriň içi bilen alyp geçer. Ilkinji duralgaňyz – kiçi oazis ilaty bolan Murzeçirla obasy.

Bu ýerde siz ýerli maşgalalar bilen tanşyp, olaryň çölde suwy nähili tapýandyklaryny we mallaryna nähili seredýändiklerini bilersiňiz. Soňra syýahat sürülerini guýularyň we öri meýdanlarynyň arasynda göçürip ýören çopan maşgalalary bilen tanşjak Akmolla obasyna dowam eder. Siz däp bolan möwsümleýin göçler we çölde ýaşap galmak üçin zerur bolan endikler barada bilersiňiz. Öý eýeleriňiz sizi çaýa we çörege çagyryp, çöl durmuşy barada gürrüň bermekleri mümkin. Bu adamlaryň we tebigatyň suratlaryny – elbetde, rugsat bilen – düşürmek üçin ajaýyp mümkinçilikdir. Gollanmaçyňyz gürleşmekde size kömek eder we ýerli däp-dessurlary düşündirer. Günortanlyk nahary ýolda berler. Agşam ýerli maşgala bilen agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Gijäni Akmollada myhman öýünde ýa-da öýde geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, çöl arkaly Murgap derýasynyň gadymy deltasyna tarap günorta-gündogara syýahat edersiňiz. Günortandan soň takmynan dört müň ýyl ozal gülläp ösen bürünç eýýamynyň Marguş siwilizasiýasynyň merkezi – Gonurdepä ýetersiňiz. Gonurdepe Merkezi Aziýanyň iň möhüm arheologik ýadygärlikleriniň biridir.

Siz köşgüň, ybadathanalaryň, ot gurbanlyk ojaklarynyň we patyşa gonamçylygynyň galyndylaryny öwrenersiňiz. Bu ýadygärlikde köp ýyllaryň dowamynda arheolog Wiktor Sarianidi gazuw-agtaryş işlerini geçiripdir, onuň açyşlary sebitiň gadymy taryhy baradaky düşünjämizi üýtgedipdir. Gollanmaçyňyz Marguşyň taryhyny we onuň ilatynyň dini hem-de medeniýeti baradaky çaklamalary düşündirer. Gazuw-agtaryş möwsüminde arheologik toparyň agzalary bilen duşuşyp, olaryň işi barada bilmäge mümkinçiligiňiz bolmagy mümkin. Bu arheologiýany iş üstünde görmek üçin seýrek mümkinçilikdir. Agşam ýadygärligiň golaýynda düşläp, ýyldyzlaryň astynda agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Çölüň dymyşlygy we gadymy harabalyklar ýatdan çykmajak ýagdaý döredýär. Gijäni Gonurdepäniň golaýyndaky düşelgede geçirersiňiz.

Düşelgede ertirlik naharyndan soň, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen we Ýüpek ýolunyň iň beýik şäherleriniň biri bolan Gadymy Merwe ugrarsyňyz. Merwde dört müň ýyldan gowrak wagt bäri adam ýaşap gelipdir we onuň yzygiderli şäherleri biri-biriniň ýanynda gurlupdyr. Bu bolsa bir ýerde taryhyň köp dürli döwürlerini öwrenmäge mümkinçilik berýär.

Siz Ahemeniler döwrüne degişli iň gadymy galalar bolan Erkgala we Gäwürgala galalaryna bararsyňyz. Soňra Seljuk paýtagty Soltangalany we XII asyr binagärliginiň ussat eseri bolan Soltan Sanjaryň kümmetini görersiňiz. Onuň äpet goşa gümmezi bir wagtlar pöwrize kaşylar bilen örtülen bolupdyr we çölüň uzak ýerlerinden görnüpdir. Şeýle hem özboluşly büdür-südür diwarlary bilen Gyzgala köşklerine bararsyňyz. Gollanmaçyňyz Merwde ýaşap geçen hökümdarlar, alymlar we şahyrlar, şeýle hem onuň 1221-nji ýylda mongollar tarapyndan weýran edilişi barada gürrüň berer. Gezelençlerden soň, Mary şäherine ugrap, myhmanhanaňyza ýerleşersiňiz. Çölde geçiren birnäçe günüňizden soň, gyzgyn duşuň we ýumşak düşegiň rahatlygyndan lezzet alyp bilersiňiz. Gijäni Mary şäherinde geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, Aşgabada içerki uçuş üçin Mary howa menziline ugradylarsyňyz. Gelip düşeniňizden soň, Köw-Ata ýerasty kölüne barmak üçin günbatara, Köpetdag daglaryna tarap ugrarsyňyz. Köl gowagyň çuňlugynda ýerleşýär we oňa uzyn basgançakdan aşak düşüp ýetersiňiz.

Suw ýylyň dowamynda ýyly bolup, minerallara baýdyr, bu bolsa ony suwa düşmek üçin ýakymly ýere öwürýär. Ýerli ilatyň köpüsi suwuň şypaly häsiýetiniň bardygyna ynanýar. Gezelençden soň, Türkmenistanyň meşhur altyn bedewlerini görüp boljak Ahal-teke bedewleriniň atçylyk toplumyna ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Bu bedewler ýalpyldawuk tüýleri, nepisligi we çydamlylygy bilen tanalýar. Siz olaryň taryhy we türkmen medeniýetindäki möhüm orny barada bilersiňiz. Isleseňiz, bedewler bilen surata düşmäge mümkinçiligiňiz bolmagy mümkin. Agşam Aşgabada gaýdyp, myhmanhanaňyza ýerleşersiňiz. Çöl başdan geçirmäňiziň tamamlanmagy mynasybetli hoşlaşyk agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Gijäni Aşgabatda geçirersiňiz.

Şu gün siziň «Altyn çägeler» başdan geçirmäňiz tamamlanýar. Myhmanhanada ertirlik naharyndan soň, uçuş wagtyňyza baglylykda biraz boş wagtyňyz bolar. Şäherde soňky gezek gezelenç etmegi ýa-da ýadygärlik sowgatlar dükanyna barmagy isläp bilersiňiz.

Otagyňyzy ylalaşylan wagta çenli boşatmagy ýatdan çykarmaň. Gollanmaçyňyz we sürüjiňiz sizi myhmanhananyň dalanynda garşy alar we Aşgabadyň Halkara howa menziline ugradar. Toparymyz size goşlaryňyz we indiki uçuşyňyz üçin hasaba durmak boýunça kömek eder. Eger halylary ýa-da el işlerini satyn alan bolsaňyz, gümrük üçin kwitansiýalaryňyzy we şahadatnamalaryňyzy taýýar saklaň. Bu syýahatyň dowamynda siz Garagum çölüni kesip geçdiňiz, göçme maşgalalaryň ýanynda bolduňyz we Gonurdepäniň hem-de Merwiň gadymy harabalyklaryny öwrendiňiz. Şeýle hem keçe basmak we öý dikmek ýaly däp bolan hünärler bilen ýakyndan tanyşdyňyz. Bu tejribeleriň size Türkmenistanyň çöl durmuşyna hakyky düşünje berendigine umyt edýäris. Biziň bilen syýahat edeniňiz üçin sag boluň, sizi ýakyn wagtda ýene-de görmäge umyt edýäris.