Türkmenistany welosipedli öwreniş tury: Farap–Daşoguz

Siziň Türkmenistan boýunça welosiped sergüzeştiňiz Özbegistan bilen serhetdäki Farap serhet geçelgesinden başlanýar. Serhet resmiýetlerini tamamlanyňyzdan soň sizi gid, sürüji we goldaw topary garşylar. Soňra Garagum çölüniň üsti bilen Mary şäherine çenli takmynan 280–300 kilometrlik ýola düşersiňiz.

Ugur Merkezi Aziýanyň iň uly derýalarynyň biri bolan Amyderýanyň kenarynda ýerleşýän Türkmenabadyň üsti bilen geçýär. Ýol ugrunda çäge depelerini, çöl gyrymsy agaçlaryny we kiçi obalary görersiňiz. Gid size öňde duran welosiped ugry we geçjek landşaftlaryňyz barada gürrüň berer. Şeýle hem welosipediňizi we enjamlaryňyzy barlap, zerur sazlamalary geçirmäge mümkinçiligiňiz bolar. Günortanlyk nahary ýol ugrundaky ýerli kafede hödürlener. Giçlik Mary şäherine baryp ýetip, myhmanhanaňyza ýerleşersiňiz. Agşam size welosiped maksatnamasy, howpsuzlyk düzgünleri we gündelik aralyklar barada jikme-jik düşündiriş berler. Gijäni Maryda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň siz UNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen we Beýik Ýüpek ýolunyň iň beýik şäherleriniň biri bolan Gadymy Merwe bararsyňyz. Erkgala we Gäwürgala ýaly gadymy galalary, Soltan Sanjaryň kümmetini we Gyzgala köşklerini öwrenersiňiz. Gid size Merwiň taryhy, onuň söwda, ylym we medeniýet merkezi hökmündäki orny barada gürrüň berer.

Ýadygärligi öwreneniňizden soň syýahatyň ilkinji welosiped tapgyryna başlarsyňyz. Ugur sizi Merwden Oguzhan şäherine tarap ekin meýdanlarynyň, obalaryň we çöl gyralarynyň üsti bilen alyp barýar. Ýer esasan tekiz bolup, bu welosiped maksatnamasy üçin gowy başlangyçdyr. Tutuş ýoluň dowamynda size suw, ýeňil iýmitler we goş-golamlary göterýän goldaw ulagy ýoldaş bolar. Ýadan ýagdaýyňyzda islän wagtyňyz ulagda dynç alyp bilersiňiz. Ýol ugrunda ekin meýdanlarynda işleýän ýerli ilaty we ýoluň gyrasyndan el bulaýan çagalary görersiňiz. Agşam Oguzhandaky ýaşaýyş ýeriňize baryp ýetersiňiz. Agşamlyk nahary we gije Oguzhanda.

Ertirlik naharyndan soň siz Oguzhandan Tejen şäherine tarap welosipedli ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Ugur giň açyk landşaftly we ilatly ýerleri az bolan ýarym çöl ýerlerinden geçýär. Çölüň dymyşlygyndan we giňişliginden lezzet alyp, asuda ýollar boýunça sürersiňiz.

Ýol ugrunda çopanlaryň goýun we düýe sürüleri bilen ýaşaýan göçme düşelgelerini görüp bilersiňiz. Gidiňiz ýerli maşgalalar bilen tanyşmak we olaryň durmuş ýörelgesi bilen ýakyndan tanyşmak üçin saklanyşy gurap biler. Şeýle hem dynç alyp, bir käse gök çaý içip boljak, çaýhana diýlip atlandyrylýan däp bolan çaý öýlerinde saklanarsyňyz. Bu çaýhanalar ýerli durmuşyň möhüm bölegi we ýerli ilat bilen tanyşmak üçin ajaýyp ýerdir. Tutuş ýoluň dowamynda goldaw ulagy suw, ýeňil iýmitler we kömek bilen ýanyňyzda bolar. Günortanlyk nahary ýol ugrundaky kafede ýa-da piknik görnüşinde hödürlener. Giçlik Tejene baryp ýetersiňiz. Agşamlyk nahary we gije Tejendäki ýaşaýyş ýeriňizde.

Ertirlik naharyndan soň siz Tejenden Aşgabada tarap welosipedli ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Ugur günortada daglaryň görnüşi açylýan Köpetdag daglarynyň eteklerinden geçýär. Ýol ugrunda obalaryň, ekin meýdanlarynyň we kiçi şäherçeleriň üsti bilen geçersiňiz.

Aralyga we şertlere baglylykda ugruň bir bölegi ulag bilen geçilip bilner. Paýtagta golaýlaşdygyňyzça, gözýetimde Aşgabadyň ak mermer binalarynyň göterilýändigini görersiňiz. Geleniňizde myhmanhanaňyza ýerleşip, biraz dynç alarsyňyz. Günortandan soň paýtagtyň mermer ýadygärliklerini we binagärlik nyşanlaryny öwrenersiňiz. Garaşsyzlyk seýilgähine, Bitaraplyk binasyna we beýleki meşhur ýerlere bararsyňyz. Gid size şäheriň taryhy we onuň köp sanly ýadygärlikleriniň many-mazmuny barada gürrüň berer. Şäher merkezinde welosiped sürmek çäklendirilip bilner, şonuň üçin şäher gezelenji ulag bilen amala aşyrylar. Agşamlyk nahary we gije Aşgabatdaky myhmanhanaňyzda.

Ertirlik naharyndan soň siz Aşgabatdan çykyp, Köpetdag daglarynyň etekleri boýunça günbatara welosiped sürersiňiz. Ugur daglaryň owadan görnüşleri açylýan ekin meýdanlarynyň we obalaryň üsti bilen geçýär. Ýol ugrunda uly gowagyň içinde ýerleşýän Köw-Ata ýerasty kölüne bararsyňyz.

Ertirki welosiped ýörişinden soň mineral maddalara baý ýyly suwda suwa düşmek myşsalaryňyzy gowşatmagyň ajaýyp ýoludyr. Şeýle hem ugruň ugrundaky Gökdepe galasy we Saparmyrat Hajy metjidi ýaly taryhy ýerlere bararsyňyz. Gid size bu ýerleriň taryhy we olaryň türkmen halky üçin ähmiýeti barada gürrüň berer. Günortanlyk nahary ýerli kafede ýa-da piknik görnüşinde hödürlener. Günortandan soň Serdar ady bilen hem tanalýan Gyzylarbat şäherine tarap welosipedli ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Tutuş ýoluň dowamynda goldaw ulagy suw we kömek bilen ýanyňyzda bolar. Giçlik Gyzylarbada baryp ýetip, myhmanhanaňyza ýerleşersiňiz. Gijäni Gyzylarbatda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň siz syýahatyň iň kyn, emma iň täsirli günleriniň birine başlaýarsyňyz. Ugur sizi Gyzylarbatdan daglaryň içi bilen beýik türkmen şahyrynyň adyny göterýän Magtymguly şäherine tarap alyp barýar. Siz Türkmenistanyň günbataryndaky çetde ýerleşýän ýerlerde dag ýollary we kanýonlar boýunça hereket edersiňiz.

Daş-töwerek haýran galdyryjy: gaýaly depeler, çuň jülgeler we dag eňňitlerine ýapyşyp duran kiçi obalar. Käbir ýerlerde ýollar dik bolup biler, şonuň üçin dynç almak isleseňiz goldaw ulagy elýeterli bolar. Ýol ugrunda görnüşlere haýran galmak we surata düşmek üçin saklanarsyňyz. Gid size sebitiň taryhy we medeniýeti hem-de şahyr Magtymgulynyň durmuşy barada gürrüň berer. Günortanlyk nahary owadan ýerde piknik görnüşinde hödürlener. Günortandan soň daglaryň içi bilen welosipedli ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Giçlik Magtymguly şäherine baryp ýetip, ýaşaýyş ýeriňize ýerleşersiňiz. Agşamlyk nahary we gije Magtymgulyda.

Ertirlik naharyndan soň siz Magtymgulydan Nohur dag obasyna tarap welosipedli ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Ugur sizi eroziýa sezewar bolan depeleriň geň we owadan görnüş döredýän, «Aý daglary» diýlip tanalýan reňbe-reň landşaftyň üsti bilen alyp barýar. Surata düşmek we özboluşly görnüşlerden lezzet almak üçin saklanarsyňyz.

Ugur käbir kyn ýokary galyşlar we tolgundyryjy aşak düşüşler bilen daglaryň içi bilen dowam edýär. Tutuş ýoluň dowamynda goldaw ulagy ýanyňyzda bolar. Günortandan soň Türkmenistanyň iň däp-dessurly obalarynyň biri bolan Nohura baryp ýetersiňiz. Nohurlylaryň asyrlar boýy saklanyp gelýän öz däp-dessurlary we taýpa däpleri bar. Siz obanyň içinde gezim edip, onuň daş jaýlaryny we gabyrlary dag tekeleriniň şahlary bilen bezelen köne gonamçylygy görersiňiz. Gid size ýerli rowaýatlar we obalylaryň gündelik durmuşy barada gürrüň berer. Agşam ýerli myhman öýünde ýerleşip, öý eýeleriňiz bilen agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Gijäni Nohurda geçirersiňiz.

Öý eýeleriňiz bilen ertirlik naharyndan soň siz daglardan Aşgabada tarap aşak düşüp başlaýarsyňyz. Ugur Köpetdag daglaryna we aşakdaky düzlüklere panoramik görnüşleri hödürleýär. Dag ýollaryndan aşak düşmek syýahatyň iň lezzetli pursatlarynyň biridir.

Ýol ugrundaky syn meýdançalarynda surata düşmek we tebigatyň gözelliginden lezzet almak üçin saklanarsyňyz. Daglardan çykanyňyzdan soň ugur etekler boýunça paýtagta tarap dowam edýär. Aralyga we şertlere baglylykda ugruň bir bölegi ulag bilen geçilip bilner. Günortanlyk nahary ýerli kafede ýa-da piknik görnüşinde hödürlener. Günortandan soň Aşgabada baryp ýetip, myhmanhanaňyza ýerleşersiňiz. Agşamyň galan bölegi dynç almagyňyz ýa-da paýtagty özbaşdak öwrenmegiňiz üçin boşdur. Ýerli restorana barmak ýa-da şäheriň seýilgählerinde gezim etmek isläp bilersiňiz. Gijäni Aşgabatdaky myhmanhanaňyzda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň siz Aşgabatdan çykyp, demirgazyga, Garagum çölüniň içine ugraýarsyňyz. Şertlere baglylykda ugruň bir bölegi welosiped bilen, bir bölegi bolsa ulag bilen geçiler. Ýol çäge depeleriniň we çöl gyrymsy agaçlarynyň giň landşaftyndan geçip, çölüň giňişligini hakykatdan-da duýmaga mümkinçilik berýär.

Ýol ugrunda adamlaryň düýe we goýun idip ýaşaýan kiçi obalarynyň üstünden geçersiňiz. Gid size çölüň ösümlik we haýwanat dünýäsi hem-de olaryň agyr şertlere nähili uýgunlaşandygy barada gürrüň berer. Giçlik «Dowzah derwezesi» diýlip tanalýan rowaýata öwrülen Derweze gaz krateryna baryp ýetersiňiz. Bu äpet ýanýan krater 1970-nji ýyllardan bäri ýanyp dur we dünýädäki iň geň görnükli ýerleriň biridir. Gün ýaşyşyny synlap, garaňky düşdügiçe ýalynyň has-da täsirli bolşuny görersiňiz. Agşamlyk naharyndan soň ýyldyzlary synlamakdan lezzet alyp bilersiňiz, sebäbi çölüň asmany şäher yşyklaryndan azatdyr. Köplenç sansyz ýyldyzlar we Akmaýa aýdyň görünýär. Gijäni krateriň golaýyndaky ak öýde ýa-da çadyrda geçirersiňiz.

Düşelgede ertirlik naharyndan soň siz çölüň üsti bilen demirgazyga, Daşoguza tarap ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Ugur çäge depeleriniň we gaz ýataklarynyň üsti bilen geçip, çöl landşaftyna başga bir nukdaýnazardan seretmäge mümkinçilik berýär. Şertlere baglylykda ugruň bir bölegi welosiped bilen, bir bölegi bolsa ulag bilen geçiler.

Ýurduň demirgazygyna golaýlaşdygyňyzça landşaft ýuwaş-ýuwaşdan ekin meýdanlaryna we suwarymly ýerlere öwrülýär. Amyderýanyň suwuna bagly bolan pagta meýdanlaryny, kanallary we obalary görersiňiz. Gid size Horezm sebitiniň taryhy we onuň Merkezi Aziýanyň taryhyndaky ähmiýeti barada gürrüň berer. Günortanlyk nahary ýol ugrundaky kafede ýa-da piknik görnüşinde hödürlener. Tutuş ýoluň dowamynda goldaw ulagy ýanyňyzda bolar. Agşam Daşoguza baryp ýetip, myhmanhanaňyza ýerleşersiňiz. Uzak günden soň ýyly duşdan we amatly düşekden lezzet alyp bilersiňiz. Agşamlyk nahary we gije Daşoguzda.

Şu gün Daşoguzda dynç almaga ýa-da sebiti öwrenmäge mümkinçilik berýän erkin gündür. Ertirlik naharyndan soň sebitiň Beýik Ýüpek ýolundaky ýadygärliklerine goşmaça gezelençlere gatnaşmagy saýlap bilersiňiz. Iň meşhur mümkinçilik Horezmiň gadymy paýtagty we UNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen Köneürgenje barmakdyr.

Köneürgençde siz Gutlug Temir minarasyny, Törebeg hanymyň kümmetini we orta asyrlaryň beýleki ýadygärliklerini görersiňiz. Gid size şäheriň taryhy we onuň XIII asyrda mongollar tarapyndan weýran edilişi barada gürrüň berer. Başga bir mümkinçilik däp bolan eşikleri, börükleri we ýerli önümleri görüp boljak Daşoguzyň ýerli bazaryna barmakdyr. Isleseňiz, myhmanhanaňyzda dynç alyp, welosiped günlerinden soň güýjüňizi dikeldip bilersiňiz. Bu dynç almak, kitap okamak ýa-da syýahat ýazgylaryňyzy tertibe salmak üçin gowy mümkinçilikdir. Agşam welosiped sergüzeştiňiziň tamamlanmagyny bellemek üçin hoşlaşyk agşamlyk naharyndan lezzet alyň. Gijäni Daşoguzda geçirersiňiz.

Şu gün siziň «Türkmenistany açyş» welosiped syýahatyňyz tamamlanýar. Myhmanhanada ertirlik naharyndan soň otagyňyzy boşadyp, indiki ýoluňyza taýýarlanarsyňyz. Gidiňiz we sürüjiňiz sizi ylalaşylan wagtda myhmanhananyň foýesinde garşylar.

Soňra sizi Özbegistan bilen serhetdäki Daşoguz–Şabat serhet geçelgesine äkiderler. Ýol gysga, serhede wagtynda baryp ýetersiňiz. Gidiňiz ýurtdan çykyş resmiýetlerinde, şeýle hem welosipediňiz we goş-golamlaryňyz bilen bagly size kömek eder. Bu syýahatyň dowamynda siz gadymy Merw şäherinden Köpetdag daglaryna we Garagum çölüne çenli Türkmenistany welosipedde geçdiňiz. Ýerli ilat bilen tanyşdyňyz, däp-dessurly obalarda gijelediňiz we Derwezäniň ýanýan krateryny gördüňiz. Bu özboluşly welosiped sergüzeştinden lezzet alandyryňyza umyt edýäris. Biziň bilen syýahat edeniňiz üçin sag boluň. Size Özbegistana tarap ýoluňyzyň ak bolmagyny arzuw edýäris.