Samarkand pyýada gezelenji

Pyýada gezelenç Samarkandyň iň meşhur ýadygärlikleriniň biri bolan Gur-Emir kümmetinden başlanýar. Bu owadan kümmet Tamerlan ady bilen hem tanalýan Amir Temuryň we temurylar neslinden bolan şahslaryň aramgähidir. Ol XV asyryň başynda gurlup, soňra temurylaryň maşgala aramgähine öwrülipdir.

Kümmet töweregindäki binalardan belentde göterilýän gyrlaw pöwrize gümmezi bilen meşhurdyr. Içinde altyn ýalpyldawuk ýapraklar, oniks tagtalary we çylşyrymly nagyşlar bilen örtülen baý bezegli içki bölegi görersiňiz. Temuryň gabry dünýädäki iň ulularyň biri bolan goýy ýaşyl nefrit daşynyň uly bölegi bilen bellenendir. Onuň ýanynda ogullarynyň, agtyklarynyň we ruhy halypasynyň gabyrlary ýerleşýär. Gid size Temuryň durmuşy we Hindistandan Türkiýä çenli uzap gidýän imperiýasy barada gürrüň berer. Şeýle hem 1941-nji ýylda onuň gabrynyň açylmagy bilen baglanyşykly nälet hakdaky meşhur rowaýaty eşidersiňiz. Gur-Emiriň binagärligi soňky ýadygärliklere, şol sanda Hindistandaky Täç-Mahala täsir edipdir. Kümmeti we onuň howlusyny öwrenmäge takmynan 50 minut sarp edersiňiz.

Soňra Samarkandyň ýüregi we dünýädäki iň meşhur meýdanlaryň biri bolan Registan toplumyna bararsyňyz. Meýdan XV–XVII asyrlaryň aralygynda gurlan üç sany ajaýyp medrese bilen gurşalandyr. Olar bilelikde UNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen ýadygärligi we yslam binagärliginiň şedewrleriniň birini emele getirýär.

XV asyrda gurlan Ulugbek medresesi yslam dünýäsiniň iň gowy uniwersitetleriniň biri bolupdyr. Bu ýerde talyplar astronomiýany, matematikany, pelsepäni we ylahyýeti öwrenipdirler. Şirdor medresesi arkasynda gün dogup duran, keýikleri kowalaýan gaplaňlaryň şekilleri bilen bezelen derwezesi bilen meşhurdyr. «Altyn çaýylan» diýmegi aňladýan Tilla-Kari medresesinde baý altyn bezegli içki bölegi bolan metjit bar. Siz öňki talyp otaglarynyň köpüsinde häzirki wagtda senetçilik dükanlary ýerleşýän medreseleriň howlularynda gezim edersiňiz. Gid size meýdanyň taryhy we onuň köpçülikleýin ýygnanyşyk ýeri hökmündäki orny barada gürrüň berer. Surata düşmäge we bu ýeriň ýagdaýyndan lezzet almaga wagtyňyz bolar. Bu gezelenç takmynan 1 sagat 20 minut dowam edýär.

Gezelenç Samarkandyň iň uly we iň täsirli ýadygärlikleriniň biri bolan Bibi-Hanym metjidine tarap dowam edýär. Bu belent metjit Amir Temuryň buýrugy bilen onuň Hindistana eden ýörişinden soň 1399–1404-nji ýyllarda gurlupdyr. Gurlup gutarylanda ol yslam dünýäsiniň iň uly metjitleriniň biri bolup, takmynan 10 000 namazhany sygdyryp bilipdir.

Metjidiň gök kaşy bilen bezelen äpet derwezesi we gümmezleri ajaýyp görnüşdir. Rowaýata görä, metjit Temuryň söýgüli aýalynyň adyny göterýär, ol ony äri üçin garaşylmadyk sowgat hökmünde gurdurypdyr. Gid size metjit we onuň gurluşygy bilen baglanyşykly romantiki we dramatiki wakalary gürrüň berer. Ululygy we gurluşygynyň çaltlygy sebäpli, metjit gurlup gutarylandan az wagt soň onuň käbir bölekleri ýykylyp başlapdyr. Ol XIX asyrda ýer titremesinden bölekleýin weýran bolupdyr we XX asyryň dowamynda dikeldilipdir. Howluda mermerden ýasalan äpet Gurhan goýulýan sekini görersiňiz. Metjidi öwrenmäge takmynan 30 minut sarp edersiňiz.

Bibi-Hanym metjidiniň ýanynda Samarkandyň iň uly we iň meşhur bazary bolan Siýap bazaryna bararsyňyz. Bazar takmynan ýedi gektar meýdany eýeleýär we asyrlar boýy söwda merkezi bolup gelýär. Bu ýerde ýerli ilat täze miweleri, gök önümleri, ýakymly ysly tagamlyklary, kepbän miweleri, hozlary we süýjüleri satyn alýar.

Bazar merkezinde owadan nagyşly tegelek, ýasy çörek — Samarkand çöregi bilen meşhurdyr. Ýerli ynanja görä, bu çörek uzak wagtlap täzeligini saklaýar we başga hiç bir ýerde şeýle tagamly bişirip bolmaýar. Bu ýerde kepbän erik, kişmiş, badam we halwa ýaly ýerli tagamlary dadyp bilersiňiz. Söwdagärler mähirli bolup, köplenç öz harytlaryndan dadyp görmegi teklip edýärler. Gidiňiz size iň gowy önümleri tapmaga kömek eder we nähili bazarlyk etmelidigini düşündirer. Bu ýer dostlaryňyz we maşgalaňyz üçin ýadygärlik sowgatlaryny we peşgeşleri satyn almak üçin ajaýyp ýerdir. Bazaryň janly ýagdaýy Samarkandyň gündelik durmuşy bilen ýakyndan tanyşmaga mümkinçilik berýär. Bazary öwrenmäge takmynan 40 minut sarp edersiňiz.

Pyýada gezelenç Siýap bazarynyň golaýyndaky depäniň üstünde ýerleşýän hormatly zyýarat ýeri — Hazrat Hyzyr toplumynda tamamlanýar. Toplum syýahatçylara we kömege mätäçlere ýardam berýär diýlip ynanylýan syrly keramatly Hyzyra bagyşlanypdyr. Bu Samarkandyň iň gadymy dini ýerleriniň biri bolup, häzirki bina esasan XIX asyra degişlidir.

Metjit owadan oýma agaç sütünler we nagyşly üçekler bilen bezelendir. Zyýaratçylar bu ýere doga etmek, kömek we pata soramak üçin gelýärler. Toplumda Özbegistanyň ilkinji prezidenti Yslam Kerimowyň kümmeti hem ýerleşýär. Depäniň üstünden Bibi-Hanym metjidini we gadymy Afrosiýab şäheriniň harabalyklaryny goşmak bilen şähere açylýan panoramik görnüşlerden lezzet alyp bilersiňiz. Bu surata düşmek we Samarkandyň taryhy hakda oýlanmak üçin ajaýyp ýerdir. Gid size Hyzyr bilen baglanyşykly rowaýatlar we zyýarat ýeriniň taryhy barada gürrüň berer. Toplumda takmynan 30 minut bolarsyňyz. Samarkandyň ýüregi boýunça bu pyýada gezelençden lezzet alandyryňyza umyt edýäris.