Türkmenistany öwreniş tury

Türkmenistana hoş geldiňiz! «Açyşlar» syýahatyňyz başlanýar! Aşgabat halkara howa menziline gelenden soň, sizi gidiňiz garşylap, myhmanhana äkider. Ýerleşip, biraz dynç alanyňyzdan soň, paýtagtyň görnükli ýerleri bilen tanyşyp başlarsyňyz. Aşgabat ak mermerli binalary, altyn gümmezleri we beýik ýadygärlikleri bilen meşhurdyr.

Ilkinji barjak ýeriňiz Garaşsyzlyk ýadygärligi we milli gahrymanlaryň heýkelleri ýerleşýän Garaşsyzlyk seýilgähi bolar. Soňra şäheriň we Köpetdagyň giň görnüşlerine syn edip boljak Bitaraplyk binasyna bararsyňyz. Ondan soň Merkezi Aziýanyň iň uly metjitleriniň biri bolan Gypjakdaky Türkmenbaşy Ruhy metjidine bararsyňyz. Metjidiň altyn gümmezi we dört sany beýik minarasy bar, ol müňlerçe namazhany kabul edip bilýär. Gidiňiz Aşgabadyň taryhy we onuň 1948-nji ýylyň ýer titremesinden soň häzirki zaman paýtagtyna öwrülişi barada gürrüň berer. Şeýle hem sizi Hazar deňzinden Köýtendag daglaryna çenli alyp barjak öňdäki on günlük syýahat barada gysgaça maglumat alarsyňyz. Agşam garşylaýyş agşamlyk naharyndan lezzet alyň. Gijäni Aşgabatdaky myhmanhanada geçirersiňiz.

Irden ertirlik naharyndan soň, sizi Mary şäherine gysga içerki uçuş üçin howa menziline ugradarlar. Gelenden soň, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen we Beýik Ýüpek ýolunyň iň beýik şäherleriniň biri bolan Gadymy Merwe bararsyňyz. Merwde iki müň ýyldan gowrak wagtyň dowamynda biri-biriniň ýanynda birnäçe şäher gurlupdyr.

Siz miladydan öňki VI asyra degişli gadymy Erkgala we Gäwürgala galalaryna bararsyňyz. Soňra Beýik Seljuk döwletiniň paýtagty bolan Soltangalany we täsirli Soltan Sanjaryň kümmetini görersiňiz. Şeýle hem özboluşly gyrly diwarlary bilen tapawutlanýan Gyzgala köşklerine we Muhammet pygamberiň sahabalarynyň kümmetlerine bararsyňyz. Gidiňiz Merwiň taryhy we onuň söwdanyň, ylmyň we medeniýetiň merkezi hökmündäki orny barada gürrüň berer. Şeýle hem şäheriň XIII asyrda mongollar tarapyndan weýran edilişi barada öwrenersiňiz. Günortanlyk naharyndan soň, Aşgabada gaýdyp uçmak üçin Mary howa menziline dolanarsyňyz. Gelenden soň sizi myhmanhana äkiderler. Gijäni Aşgabatda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, sizi Hazar deňziniň kenarynda ýerleşýän Türkmenbaşy şäherine uçmak üçin howa menziline ugradarlar. Gelenden soň, 4x4 ýolsuzlyk awtoulagynda Türkmenistanyň iň täsin tebigy ýerleriniň biri bolan Ýangykala kanýonyna tarap ýola düşersiňiz. Ýol çöl giňişliklerinden geçýär we Balkan daglarynyň ajaýyp görnüşlerini açýar.

Kanýonyň gyzyl, gülgüne, mämişi we ak öwüşginli gaýalary gadymy deňziň düýbünde emele gelipdir. Siz reňbe-reň gaýa şekillerine syn etmek we surata düşürmek üçin birnäçe syn ediş meýdançasynda saklanarsyňyz. Şeýle hem kanýonyň gyrasy boýunça gezelenç etmäge wagt bolar. Soňra Günbatar Türkmenistanyň möhüm zyýarat ýerleriniň biri bolan Gözli Ata kümmetine bararsyňyz. Gözli Ata XIII–XIV asyrlarda ýaşap geçen sopuçylyk mugallymy bolupdyr we onuň kümmetine ýurduň dürli künjeklerinden zyýaratçylar gelýär. Gidiňiz bu mukaddes ýer bilen baglanyşykly däp-dessurlar we yrym-ynançlar barada gürrüň berer. Agşam düşelgede agşamlyk naharyndan lezzet alyň. Gijäni Gözli Atanyň golaýynda çadyrlarda ýa-da myhman öýünde geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, Gözli Atadan ugrap, Günbatar Türkmenistanyň daglarynyň üsti bilen gündogara tarap ýola düşersiňiz. Ýol gaýaly depeli, çuň jülgeli we kiçi obaly sarp tebigy giňişliklerden geçýär. Ýolda ýerli ilat üçin möhüm zyýarat ýerleri bolan birnäçe mukaddes ojaklara bararsyňyz.

Gidiňiz bu mukaddes ojaklar bilen baglanyşykly rowaýatlar we olara zyýarata gelýänleriň däp-dessurlary barada gürrüň berer. Günüň iň täsirli pursatlarynyň biri dagyň eňňidinde, beýikde gurlan Parawbibi kümmetine zyýarat bolar. Rowaýata görä, Parawbibi atly mukaddes zenan şu ýerde gaçybatalga gözläpdir we dag ony duşmanlaryndan goramak üçin açylypdyr. Häzirki wagtda zenanlar bu ýere saglyk we perzent arzuw edip dileg etmäge gelýärler. Kümmetden töweregindäki düzlüklere açylýan görnüş haýran galdyryjydyr. Günortanlyk nahary ýerli kafede ýa-da açyk howada piknik görnüşinde hödürlener. Öýlänara Gyzylarbat ady bilen hem tanalýan Serdar şäherine gelersiňiz. Gijäni Serdardaky myhmanhanada geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, Serdardan ugrap, Aý daglary diýlip atlandyrylýan sebite tarap ýola düşersiňiz. Bu ýerde aşgyn depeler we geň gaýa şekilleri Aýyň ýüzüne meňzeş tebigy görnüşi emele getirýär. Bu özboluşly tebigatdan lezzet almak üçin surata düşmek we gysga gezelençler etmek maksady bilen saklanarsyňyz.

Syýahat Eýran bilen serhediň golaýynda ýerleşýän gadymy Dehistan sebitine, günorta-günbatara tarap dowam edýär. Dehistan bir wagtlar Beýik Ýüpek ýolunyň möhüm duralgasy bolup, X–XV asyrlarda gülläp ösüpdir. Siz Günbatar Türkmenistanyň iň täsirli arheologik ýadygärlikleriniň biri bolan orta asyr Misserian şäheriniň harabalyklaryny öwrenersiňiz. Düzlügiň üstünde häzir hem iki sany beýik minaranyň galyndylary we uly metjidiň derwezesi saklanyp galypdyr. Gidiňiz bir wagtlar kämil suwaryş ulgamynyň çölüň jümmüşinde gülläp ösýän şäheriň döremegine nähili mümkinçilik berendigini düşündirer. Bu ýeriň ümsümligi we adamdan daşlygy hakykatdan-da täsirli ýagdaý döredýär. Agşam ýaşaýan ýeriňizde agşamlyk naharyndan lezzet alyň. Gijäni Dehistanyň golaýynda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, Dehistandan ugrap, Sumbar jülgesiniň üsti bilen demirgazyk-gündogara tarap ýola düşersiňiz. Bu hasylly ýaşyl jülge miweli baglary, nary, injiri we hoz agaçlary bilen tanalýar. Jülgäniň özboluşly mikroklimaty bar, bu bolsa gurak daglaryň arasynda subtropiki ösümlikleriň ösmegine mümkinçilik berýär.

Ýolda taryhy kümmetlere zyýarat etmek we tebigatyň gözelliginden lezzet almak üçin birnäçe gezek saklanarsyňyz. Gidiňiz jülgede ýaşaýan adamlaryň taryhy we däp-dessurlary barada gürrüň berer. Ýerli maşgalanyň öýüne baryp, olaryň bagyndan täze miweleriň tagamyny datmaga mümkinçiligiňiz bolmagy ähtimal. Syýahat gaýaly depeleriň we çuň jülgeleriň ajaýyp görnüşleri bilen Köpetdag daglarynyň üsti bilen dowam edýär. Öýlänara däp-dessurly dag obasy Nohura gelersiňiz. Nohurlylaryň asyrlaryň dowamynda saklanyp gelýän özboluşly däp-dessurlary we durmuş ýörelgeleri bar. Ýerli myhman öýünde ýerleşip, öý eýeleriniň mähirli myhmansöýerliginden lezzet alarsyňyz. Gijäni Nohurda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, Nohuryň içinden gezip, daşdan salnan öýleri we gabyrlary dag tekesiniň şahlary bilen bezelen köne gonamçylygy görersiňiz. Soňra obadan ugrap, Köw-Ata ýerasty kölüne bararsyňyz. Köl uly gowagyň içinde ýerleşýär we onuň ýyly, minerallara baý suwunda suwa düşüp bilersiňiz.

Zyýaratdan soň, 1881-nji ýylda türkmen taýpalary bilen rus goşunynyň arasynda bolan meşhur söweşiň ýeri — Gökdepä ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Bu ýerde galanyň galyndylaryny görüp, gala goragçylarynyň hatyrasyna gurlan Saparmyrat Hajy metjidine bararsyňyz. Gidiňiz söweşiň taryhy we onuň türkmen halky üçin ähmiýeti barada gürrüň berer. Öýlän Türkmenistanyň meşhur altyn reňkli bedewleriniň saklanýan Ahal-teke bedewleriniň atçylyk toplumyna bararsyňyz. Bu tohumyň taryhy barada öwrenip, bedewleri ýakyndan görersiňiz. Agşam Aşgabada ýoluňyzy dowam etdirip, myhmanhana ýerleşersiňiz. Agşamlyk nahary we gijelik Aşgabatda.

Ertirlik naharyndan soň, sizi Amyderýanyň kenarynda ýerleşýän taryhy şäher Kerkä uçmak üçin howa menziline ugradarlar. Gelenden soň, sizi ýerli gidiňiz we sürüjiňiz garşylar. Soňra Türkmenistanyň iň gündogarynda, Özbegistan bilen serhediň golaýynda ýerleşýän Köýtendag döwlet tebigy goraghanasyna tarap günorta ýola düşersiňiz.

Köýtendag daglary Türkmenistanyň iň beýik daglary bolup, iň beýik depesi Aýrybaba 3100 metrden hem beýikdir. Goraghana ajaýyp tebigy görnüşleri, seýrek duş gelýän ösümlikleri we haýwanlary hem-de özboluşly geologik aýratynlyklary bilen tanalýar. Ýolda ekin meýdanlaryny, obalary we gözýetimde ýokary galýan daglary görersiňiz. Ýerden suwy gaýnap çykýan mukaddes ýer — Gaýnarbaba çeşmesine barmak üçin saklanmagyňyz mümkin. Gidiňiz sebitiň taryhy we rowaýatlary barada gürrüň berer. Öýlänara Köýtendag sebitindäki myhman öýüňize gelersiňiz. Öý eýeleri bilen bile agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Gijäni Köýtendagdaky myhman öýünde geçirersiňiz.

Şu gün Köýtendag döwlet tebigy goraghanasynyň täsinlikleri bilen tanyşarsyňyz. Ertirlik naharyndan soň, Dinozawrlar platosyna barmak üçin daglara ugrarsyňyz. Bu ýerde hek daşynda saklanyp galan, takmynan 150 million ýyl ozala degişli ýüzlerçe daşa öwrülen dinozawr yzlaryny görüp bilersiňiz.

Gidiňiz bu yzlaryň nähili emele gelendigini we olaryň bu ýerde ýaşan dinozawrlar barada näme gürrüň berýändigini düşündirer. Soňra dik gaýaly we owadan şaglawukly dar dere bolan Umbar deresine bararsyňyz. Dere boýunça gezelenç dag çaýynyň ugry bilen gür ösümlikleriň arasyndan geçýär. Öýlän ady ýerli rowaýat bilen baglanyşykly bolup, «Kyrk gyz» diýmegi aňladýan Kyrkgyz kanýonyna bararsyňyz. Kanýon täsirli gaýalary we asuda ýagdaýy bilen tanalýar. Goraghanada ýabany goýun we dag tekesi ýaly seýrek duş gelýän haýwanlar, şeýle hem guşlaryň köp görnüşleri ýaşaýar. Günortanlyk nahary owadan ýerde piknik görnüşinde hödürlener. Agşam agşamlyk nahary üçin myhman öýüne dolanarsyňyz. Gijäni Köýtendagda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, Kerkä dolanyp, Aşgabada gaýdyş uçuşyna münersiňiz. Gelenden soň, ugramazdan öň söwda etmäge biraz wagtyňyz bolar. Şäheriň iň köne we iň meşhur bazarlarynyň biri bolan Rus bazaryna bararsyňyz.

Bu ýerde täze miweleri, ýakymly ysly tagamlary, kakadylan miweleri, hozlary we ýerli süýjüleri, şeýle hem öýüňize alyp gitmek üçin ýadygärlik sowgatlaryny satyn alyp bilersiňiz. Soňra egin-eşik, şaý-sep we ýerli önümleri tapyp boljak döwrebap «Berkarar» söwda we dynç alyş merkezine bararsyňyz. Gidiňiz ýadygärlik sowgatlaryny almak üçin iň gowy ýerleri tapmaga kömek eder. Öýlän uçuş tertibiňize baglylykda dynç almaga biraz wagtyňyz bolar. Soňra sizi uçuşyňyz üçin Aşgabat halkara howa menziline ugradarlar. Toparymyz goş-golamyňyz bilen kömek eder we hasaba alyş işlerinde ýardam berer. Bu syýahatyň dowamynda siz günbataryň kanýonlary, gadymy Merw şäheri we Köýtendagyň adamdan daşdaky daglary bilen tanyşdyňyz. Türkmenistan boýunça bu açyşlara baý syýahatyň size hoş ýakandygyna umyt edýäris. Biziň bilen syýahat edeniňiz üçin sag boluň.