Türkmenistan: Ýüpek ýolunyň oazisi

Türkmenistana hoş geldiňiz! Aşgabadyň Halkara howa menziline gelip düşeniňizde, sizi gollanmaçyňyz garşy alar we myhmanhanaňyza ugradar. Ýerleşip, dynç alanyňyzdan soň, paýtagt boýunça gezelenç syýahatyňyza başlarsyňyz. Aşgabat her ädimde beýik ýadygärlikleri, çüwdürimleri we tertipli seýilgähleri bolan ak mermer we altyn şäheridir.

Ilkinji duralgaňyz – milli gahrymanlaryň heýkelleri we owadan bezelen baglar bilen gurşalan Garaşsyzlyk binasy ýerleşýän Garaşsyzlyk seýilgähi. Soňra depesi altyn heýkel bilen bezelen we şäheriň giň görnüşini hödürleýän belent Bitaraplyk binasyna bararsyňyz. Syýahatyňyzy nusgawy osman binagärlik usulyndan ylham alnyp gurlan nepis Ärtogrul Gazy metjidine dowam etdirersiňiz. Günüň ikinji ýarymynda Ginnesiň rekordlar kitabyna dünýäniň iň uly ýapyk aýlanma çarhy hökmünde girizilen Aşgabadyň «Älem» aýlanma çarhyna bararsyňyz. Onuň depesinden şäheriň we Köpetdag daglarynyň ajaýyp görnüşlerinden lezzet alyp bilersiňiz. Gollanmaçyňyz Aşgabadyň taryhy we onuň häzirki zaman paýtagtyna öwrülişi barada gyzykly gürrüňleri paýlaşar. Agşam däp bolan türkmen tagamlaryndan ybarat hoş geldiňiz agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Gijäni Aşgabatdaky myhmanhanaňyzda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, günüňiz Aşgabadyň golaýyndaky gadymy Nusaýa gezelenç bilen başlanar. Nusaý biziň eramyzdan öňki III asyrdan biziň eramyzyň III asyryna çenli giň çäkleri dolandyran Parfiýa imperiýasynyň ilkinji paýtagtlarynyň biri bolupdyr. Bu ýer häzirki wagtda ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilendir, onuň toprak diwarlary we gazylyp açylan binalary gadymy patyşa durmuşyna gyzykly göz aýlamaga mümkinçilik berýär.

Soňra Gypjak obasyndaky Türkmenbaşy Ruhy metjidine bararsyňyz. Altyn gümmezli we dört sany belent minaraly bu ajaýyp metjit Merkezi Aziýanyň iň uly metjitleriniň biridir. Soňra bu meşhur bedewleri ýakyndan görüp boljak Ahal-teke bedewleriniň atçylyk toplumyna ugrarsyňyz. Ýalpyldawuk tüýleri we näzik keşbi bilen tanalýan Ahal-teke bedewleri dünýädäki iň gadymy at tohumlarynyň biri hasaplanýar. Günortandan soň gowagyň içinde gizlenen ýerasty köl bolan Köw-Ata ugrarsyňyz. Minerallara baý ýyly suw ýylyň dowamynda amatly temperaturasyny saklaýar we siz onda suwa düşüp bilersiňiz. Gezelençlere baý günden soň bu özboluşly we rahatlandyryjy tejribe bolar. Agşam agşamlyk nahary üçin Aşgabada gaýdyp gelersiňiz. Gijäni myhmanhanaňyzda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, myhmanhanadan çykyp, Garagum çölüne syýahatyňyza başlarsyňyz. «Gara çäge» diýmegi aňladýan Garagum Türkmenistanyň çäginiň takmynan 70 göterimini tutýar. Ýol çäge depeleriniň, çöl gyrymsy agaçlarynyň we kiçi obalaryň arasy bilen demirgazyga tarap uzaýar.

Ýolda surat düşürmek we aýak gerip dynç almak üçin saklanarsyňyz. Şeýle hem ýoluň golaýynda otlap ýören düýeleri we sürülerine seredýän ýerli çopanlary görmegiňiz mümkin. Gollanmaçyňyz çöldäki durmuş we adamlaryň bu ýerde asyrlaryň dowamynda nähili ýaşap gelendigi barada gürrüň berer. Giçlik «Dowzahyň gapysy» ady bilen hem tanalýan Derweze gaz kraterine ýetersiňiz. Bu äpet ýanýan krater 1970-nji ýyllardan bäri ot alyp ýanýar we dünýäniň iň täsin tebigy görnüşleriniň biridir. Krateriň gyrasy boýunça aýlanyp, gün ýaşyp barýarka alawlary synlamaga wagtyňyz bolar. Garaňky düşdügiçe krater ýagty mämişi reňkde lowurdap, ýatdan çykmajak görnüş döredýär. Agşamlyk nahary düşelgede taýýarlanan tagamly kebap bolar. Gijäni çöl ýyldyzlarynyň astynda öýde ýa-da çadyrda geçirersiňiz.

Çöl asuda we ümsüm wagty krateri gün dogşunda görmek isleseňiz, ir turuň. Düşelgede ertirlik naharyndan soň, Aşgabada gaýdyş ýoluňyza başlarsyňyz. Ýolda Derwezäniň golaýyndaky iki sany kiçi kratere – biri gaýnap duran palçyk bilen, beýlekisi bolsa dury pöwrize reňkli suw bilen doly kraterlere sowlarsyňyz. Bu kraterler hem Sowet döwründe geçirilen gaz gözleg işleriniň dowamynda emele gelipdir we olary görmek gyzyklydyr.

Günorta tarap ýol alanyňyzda, ýene-de Garagum çölüni kesip geçersiňiz, ýolda surat düşürmek üçin mümkinçilikler bolar. Aşgabada gelip, günortanlyk naharyndan soň, Türkmen halysy muzeýine bararsyňyz. Bu muzeýde käbirleriniň ýaşy ýüzlerçe ýyla barabar bolan türkmen halylarynyň täsirli ýygyndysy görkezilýär. Siz her bir türkmen taýpasyna mahsus bolan däp bolan nagyşlar – göller barada bilersiňiz. Şeýle hem muzeýde dünýäniň iň uly el bilen dokalan halylarynyň biri görkezilýär. Halyçylyk türkmen medeniýetiniň aýrylmaz bölegi bolup, milli haly nagyşlary ýurduň Döwlet baýdagynda hem ýerleşdirilendir. Agşamyň galan wagty dynç almak üçin boşdur. Gijäni Aşgabatdaky myhmanhanaňyzda geçirersiňiz.

Irki ertirlik naharyndan soň, Mary şäherine gysga içerki uçuş üçin howa menziline ugradylarsyňyz. Gelip düşeniňizden soň, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen we Ýüpek ýolunyň iň möhüm şäherleriniň biri bolan Gadymy Merwe ugrarsyňyz. Merwde iki müň ýyldan gowrak wagtyň dowamynda biri-biriniň ýanynda gurlan birnäçe yzygiderli şäher bolupdyr.

Siz biziň eramyzdan öňki VI asyra degişli iň gadymy galalar bolan Erkgalany we Gäwürgalany öwrenersiňiz. Soňra Seljuk imperiýasynyň paýtagty bolan Soltangala we täsirli Soltan Sanjaryň kümmetine bararsyňyz. Şeýle hem adaty bolmadyk gabyrgaly diwarlary bilen Uly we Kiçi Gyzgalany, şeýle hem Muhammet pygamberiň sahabalarynyň kümmetlerini görersiňiz. Gollanmaçyňyz Merwiň mongollar tarapyndan weýran edilmezinden öň, XII asyrda dünýäniň iň uly şäherleriniň birine nähili öwrülendigini düşündirer. Günortanlyk naharyndan soň, Merwden, Gonurdepeden we sebitiň beýleki arheologik ýadygärliklerinden tapylan tapyndylar görkezilýän Mary taryhy muzeýine bararsyňyz. Agşam uçar bilen Aşgabada gaýdyp gelersiňiz. Gelip düşeniňizden soň, myhmanhanaňyza ugradylarsyňyz. Gijäni Aşgabatda geçirersiňiz.

Şu gün siziň Türkmenistan boýunça syýahatyňyz tamamlanýar. Myhmanhanada ertirlik naharyndan soň, uçuş wagtyňyza baglylykda biraz boş wagtyňyz bolar. Bu wagty ýadygärlik sowgatlaryny satyn almaga, şäherde soňky gezek gezelenç etmäge ýa-da myhmanhanada dynç almaga sarp edip bilersiňiz.

Otagyňyzy ylalaşylan wagta çenli boşadyň. Gollanmaçyňyz we sürüjiňiz sizi myhmanhananyň dalanynda garşy alar we Aşgabadyň Halkara howa menziline ugradar. Toparymyz size goşlaryňyz we indiki uçuşyňyz üçin hasaba durmak boýunça kömek eder. Eger halylary ýa-da beýleki el işlerini satyn alan bolsaňyz, gümrük üçin kwitansiýalaryňyzy we şahadatnamalaryňyzy taýýar saklaň. Bu syýahatyň dowamynda siz mermer paýtagty, gadymy parfiýa galasy Nusaýy, ýanyp duran Derweze kraterini we Ýüpek ýolunyň şäheri Merwi açyşa çykdyňyz. Türkmen halkynyň mähirli myhmansöýerliginden we bu täsin ýurduň köpdürli keşplerinden lezzet alandygyňyza umyt edýäris. Biziň bilen syýahat etmegi saýlanyňyz üçin sag boluň. Size ak ýol arzuw edýäris we sizi ýakyn wagtda ýene-de garşy almaga umyt edýäris.