Garabogazdan Daşoguz serhedine: 7 gün 6 gijelik ekspedisiýa

Türkmenistan boýunça ekspedisiýaňyz ýurduň iň demirgazyk-günbatarynda, Hazar deňziniň kenaryna ýakyn ýerleşýän Garabogazdan başlanýar. Gidiňiz we sürüjiňiz bilen duşuşandan soň, 4x4 ýolsuzlyk awtoulaglarynda Ýangykala kanýonyna tarap ýola düşersiňiz. Ýol adamdan daşdaky çöl giňişliklerinden geçýär we bu ýerde düýeleri hem-de ýabany guşlary görmegiňiz mümkin.

Ýangykala kanýony gyzyl, gülgüne, mämişi we ak öwüşginli gaýalary bilen Türkmenistanyň iň täsin tebigy ýerleriniň biridir. Kanýon millionlarça ýyl ozal bu sebiti örtüp ýatan gadymy deňziň düýbünde emele gelipdir. Siz ajaýyp tebigy görnüşlere tomaşa etmek we surata düşürmek üçin birnäçe syn ediş meýdançasynda saklanarsyňyz. Şeýle hem kanýonyň gyrasy boýunça gezelenç etmäge wagt bolar. Öýlänara gün ýaşyşyna tomaşa edersiňiz: şol pursatda gaýalaryň reňkleri has-da ýiti we owadan bolýar. Bu syýahatyň iň gözel pursatlarynyň biridir. Agşam toparymyz kanýonyň golaýynda düşelge gurar we ot üstünde agşamlyk naharyny taýýarlar. Gijäni ýyldyzly asmanyň astynda, çadyrlarda geçirersiňiz.

Ýangykala kanýonynyň üstünde Günüň dogşuna tomaşa etmek üçin ir oýanyň. Düşelgede ertirlik naharyndan soň, Günbatar Türkmenistanyň möhüm zyýarat ýerleriniň biri bolan Gözli Ata kümmetine bararsyňyz. Gözli Ata XIII–XIV asyrlarda ýaşap geçen sopuçylyk mugallymy bolupdyr we onuň kümmetine ýurduň dürli künjeklerinden zyýaratçylar gelýär.

Gidiňiz bu mukaddes ýer bilen baglanyşykly däp-dessurlar we yrym-ynançlar barada gürrüň berer. Şeýle hem kümmetiň töweregindäki köp sanly gyzykly gabyr daşlary bolan köne gonamçylygy görersiňiz. Zyýaratdan soň, Balkan welaýatynyň dolandyryş merkezi bolan Balkanabada tarap gündogara ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Bu şäher XX asyrda nebit-gaz senagatynyň merkezi hökmünde esaslandyrylypdyr. Ýolda Balkan daglaryny we giň çöl düzlüklerini görersiňiz. Günortanlyk nahary ýerli kafede ýa-da açyk howada piknik görnüşinde hödürlener. Öýlänara Balkanabada gelip, myhmanhana ýerleşersiňiz. Çölde geçirilen iki günden soň, ýyly duşuň we amatly düşegiň lezzetini görersiňiz. Gijäni Balkanabatda geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, gündogarda, daglaryň arasynda ýerleşýän Nohur obasyna tarap bütin günlük syýahata başlarsyňyz. Ýol Köpetdagyň eteklerinden geçýär: günortada daglaryň, demirgazykda bolsa çölüň ajaýyp görnüşleri açylýar. Ýolda dynç almak we surata düşmek üçin birnäçe gezek saklanarsyňyz.

Günortandan soň esasy ýoldan sowlup, egri-bugry ýol bilen daglaryň içine girersiňiz. Ýokary galdygyňyzça gaýaly depeler, çuň jülgeler we kiçijik obalar bilen tebigat has-da täsirli görnüşe eýe bolýar. Öýlänara Türkmenistanyň iň köne däp-dessurlaryny saklap galan obalarynyň biri bolan Nohura gelersiňiz. Nohurlylaryň asyrlaryň dowamynda saklanyp gelýän özboluşly däp-dessurlary we durmuş ýörelgeleri bar. Siz obanyň içinden gezip, daşdan salnan öýleri hem-de gabyrlary dag tekesiniň şahlary bilen bezelen köne gonamçylygy görersiňiz. Ýerli myhman öýünde ýerleşip, öý eýeleriniň mähirli myhmansöýerliginden lezzet alarsyňyz. Agşamlyk naharyna öýde bişirilen tagamlar hödürlener. Gijäni Nohurdaky myhman öýünde geçirersiňiz.

Öý eýeleri bilen bile ertirlik naharyny edeniňizden soň, Nohurdan ugrap, Köw-Ata ýerasty kölüne bararsyňyz. Köl uly gowagyň içinde ýerleşýär we oňa uzyn basgançaklardan aşak düşüp barylýar. Kölüň suwy ýyly we minerallara baý bolup, bu ýerde rahatlandyryjy suwa düşmekden lezzet alyp bilersiňiz.

Soňra Türkmenistanyň paýtagty Aşgabada ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Gelenden soň, «ak mermerli şäher» diýlip atlandyrylýan paýtagt boýunça gezelenje başlarsyňyz. Şäheriň iň meşhur nyşanlarynyň ikisi bolan Garaşsyzlyk seýilgähine we Bitaraplyk binasyna bararsyňyz. Şeýle hem şäheriň giň şaýollarynyň ugrundaky Ärtogrul Gazy metjidini we beýleki täsin binalary görersiňiz. Gidiňiz Aşgabadyň taryhy we onuň häzirki zaman paýtagtyna öwrülişi barada gürrüň berer. Agşam myhmanhana ýerleşip, agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Birnäçe günüň dowamynda adamdan daşdaky ýerlerde bolanyňyzdan soň, şäher size ajaýyp tapawut bilen garşy alar. Gijäni Aşgabatdaky myhmanhanada geçirersiňiz.

Ertirlik naharyndan soň, Garagum çölüne syýahata başlamazdan öň, Aşgabatda biraz boş wagtyňyz bolar. Derweze gaz kraterine çenli ýol takmynan dört sagat dowam edýär we ýolda surata düşmek üçin saklanyşlar bolar. Siz çöldäki kiçi obalaryň üstünden geçip, çägeli depeleriň arasynda otlap ýören düýeleri görersiňiz.

Gidiňiz çöldäki durmuş we gaz krateriniň taryhy barada gürrüň berer. Öýlänara «Dowzah derwezesi» diýlip atlandyrylýan Derweze gaz kraterine gelersiňiz. Bu ullakan ýanyp duran krater 1970-nji ýyllardan bäri söndürilmän ýanýar we dünýäniň iň geň görnüşleriniň biri hasaplanýar. Krateriň töwereginde aýlanmaga we çölüň üstündäki gün ýaşyşyna tomaşa etmäge wagtyňyz bolar. Garaňky düşdügiçe alawlar has-da täsirli görnüşe girip, ýatdan çykmajak agşam tomaşasyny döredýär. Agşam düşelgede agşamlyk naharyndan lezzet alarsyňyz. Çölüň ümsümligi we ýyldyzly asman bu pursatlary jadyly edýär. Gijäni krateriň golaýyndaky ak öýde geçirersiňiz.

Düşelgede ertirlik naharyndan soň, çölüň üsti bilen demirgazyga, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen Köneürgenje tarap uzak ýola düşersiňiz. Köneürgenç bir wagtlar Horezmiň paýtagty we yslam dünýäsiniň iň möhüm şäherleriniň biri bolupdyr. Onuň häzirki güne çenli saklanyp galan ýadygärlikleri Merkezi Aziýanyň orta asyr binagärliginiň iň ajaýyp nusgalarynyň hataryna girýär.

Siz takmynan 60 metr beýiklikdäki Gutlug Temir minarasyna bararsyňyz. Soňra owadan mozaika gümmezi bilen meşhur bolan Törebeg hanymyň kümmetini görersiňiz. Şeýle hem Soltan Tekeşiň kümmetine we görnükli sopuçylyk mugallymy Nejmeddin Kubranyň kümmetine zyýarat edersiňiz. Gidiňiz bu ýadygärlikleriň taryhy we olara zyýarata gelýänleriň däp-dessurlary barada gürrüň berer. Zyýaratlardan soň Daşoguz şäherine ýoluňyzy dowam etdirersiňiz. Gelenden soň myhmanhana ýerleşersiňiz. Agşam ekspedisiýaňyzyň tamamlanmagy mynasybetli hoşlaşyk agşamlyk naharyndan lezzet alyň. Gijäni Daşoguzdaky myhmanhanada geçirersiňiz.

Şu gün Türkmenistan boýunça ekspedisiýaňyz tamamlanýar. Myhmanhanada ertirlik naharyndan soň, otagyňyzy boşadyp, ýoluňyzy dowam etdirmäge taýýarlanarsyňyz. Gidiňiz we sürüjiňiz sizi ylalaşylan wagtda myhmanhananyň foýesinde garşylarlar.

Soňra sizi Özbegistan bilen serhetdäki Daşoguz serhet geçelgesine ugradarlar. Ýol uzak däl we serhede wagtynda ýetersiňiz. Gidiňiz ýurtdan çykyş resmiýetlerinde size kömek eder. Bu ekspedisiýanyň dowamynda siz Hazar deňziniň kenaryndan ýurduň demirgazyk serhedine çenli syýahat etdiňiz. Reňbe-reň Ýangykala kanýony, dag eteginde ýerleşen Nohur obasy, Derwezäniň ýanyp duran krateri we gadymy Köneürgenç şäheri bilen tanyşdyňyz. Türkmenistan boýunça bu ýatdan çykmajak syýahatyň size hoş ýakandygyna umyt edýäris. Biziň bilen syýahat edeniňiz üçin sag boluň. Özbegistana dowam etjek ýoluňyzyň hem şowly bolmagyny arzuw edýäris.